Zwarte bonenluis niet belangrijk in virusoverdracht Pagina printen

dinsdag 28 april 2020

In diverse regio’s zijn reeds zwarte bonenluizen aangetroffen. Dit is net als vorig jaar erg vroeg, de temperaturen in het voorjaar zijn nu ook relatief hoog. De schadedrempel van de zwarte bonenluis ligt veel hoger dan die van de groene bladluizen, omdat de zwarte bonenluis niet belangrijk is in de virusoverdracht en vooral zuigschade veroorzaakt. Zwarte bonenluizen bestrijden, zeker met de verkeerde middelen, kan meer vergelingsziekte veroorzaken. Lees meer in dit bericht over de schadedrempel en de beheersingsmogelijkheden.

Schadebeeld
De zwarte bonenluis (foto 1) is een bladluis, die hoofdzakelijk zuigschade veroorzaakt, waardoor bladeren omkrullen (foto 2). Deze bladluis bevindt zich aan de onderzijde en in het hart van de bladeren in kolonies tot enkele tientallen bladluizen per kolonie (foto 3).

Onbelangrijk in virusoverdracht
In tegenstelling tot de groene perzikluis kan de zwarte bonenluis heel slecht virus overbrengen. Daarom is de schadedrempel ook veel hoger dan voor groene bladluizen. Waar de groene perzikluis hopt van biet naar biet en zo virussen kan verspreiden, blijft de zwarte bonenluis zitten waar hij zit. Toch wordt vaak gedacht dat de zwarte bonenluis voor de verspreiding van virussen heeft gezorgd in 2019. Dit is onterecht. Uit diverse onderzoeken uit binnen- en buitenland blijkt dat zwarte bonenluis slechts in zeer beperkte mate een van de drie virussen, namelijk het BYV, over kan brengen. De groene perzikluis kan alle drie de virussen overbrengen. In 2019 werden deze bevindingen nog eens bevestigd door analyse van de gevonden vergelingsvirussen. In het zuidwesten werd maar op een enkele plaats het BYV-virus gevonden, zie ‘Komen de vergelingsvirussen in heel Nederland voor?’. Echter, het probleem is dat groene perzikluizen niet opvallen en daardoor makkelijk over het hoofd worden gezien als er op een plant zwarte bonenluizen zitten. Het is dus belangrijk om heel goed waar te nemen met een loep, ook al is met het blote oog duidelijk dat het zwarte bonenluizen zijn. Er kan ook een groene op die plant zitten!

Bestrijding bij overschrijden schadedrempel
Tel op minimaal 20 bietenplanten per perceel het aantal zwarte bonenluizen om te kijken of de schadedrempel overschreden wordt. Herhaal dit wekelijks. Kies de planten redelijk verspreid over het perceel, maar vergeet daarbij zeker niet de luwtes (onder bomen, achter dijken, etc.) en plekken waar de bieten gaterig staan. Zodra de schadedrempel (tabel 1) wordt overschreden, dan is het advies om een bespuiting uit te voeren. In tabel 2 staat een overzicht van de geadviseerde insecticiden.

Vermijd gebruik Decis, Karate Zeon, Ninja of Sumicidin Super
Voor de bestrijding van bladluizen, waaronder ook de zwarte bonenluis dient nooit gebruik te worden gemaakt van pyrethroïden (Decis, Karate Zeon, Ninja of Sumicidin Super), aangezien deze middelen alleen werken als de insecten direct geraakt worden. Omdat bladluizen zich aan de onderzijde van de bladeren bevinden, kunnen ze niet direct geraakt worden en werken deze middelen dus niet. Helaas doden deze middelen wel de natuurlijke vijanden, die reeds volop aanwezig zijn in percelen, waardoor bladluispopulaties alleen maar sneller zullen groeien.

Tabel 1. Bestrijdingsdrempels van de zwarte bonenluis.

maand

aantal zwarte bonenluizen

april/mei/juni

meer dan 50% van de planten bezet met kolonies van dertig tot vijftig luizen

juli

meer dan 75% van de planten bezet met grote kolonies van meer dan 200 luizen per plant

Tabel 2. Geadviseerde insecticiden bij overschrijding van de schadedrempel van de zwarte bonenluis.

insecticide

werkzame stof

dosering

opmerking

Batavia

spirotetramat

0,45 l/ha

betreft een vrijstelling tot 13 augustus 2020

Calypso/Bariard

thiacloprid

0,15-0,25 l/ha

is minder veilig voor natuurlijke vijanden dan Batavia, Teppeki en Pirimor en heeft daardoor niet de voorkeur

Teppeki

flonicamid

0,14 kg/ha

kan alleen worden toegepast van het vier- tot tienbladstadium (niet na 1 juni), i.v.m. kans op overschrijding van de MRL

Pirimor

pirimicarb

0,4 kg/ha

alleen toepassen als temperatuur hoger is dan 20°C i.v.m. dampwerking. Groene perzikluizen zijn resistent, dit geldt niet voor zwarte bonenluizen

Meer informatie
Meer informatie over bladluizen kunt u vinden in de Teelthandleiding ‘Insecten’.


Foto 1. Een gevleugelde zwarte bonenluis.


Foto 2. Zwarte bonenluizen zuigen aan de bladeren, waardoor de bladeren omkrullen. Kijk goed of het zwarte bonenluizen zijn en of de schadedrempel overschreden wordt.


Foto 3. Een kolonie zwarte bonenluizen op een jonge bietenplant. Ze zitten aan de onderkant van het blad, of in de hartbladeren.

Contact: Elma Raaijmakers

« Terug naar nieuws

Bladluiswaarschuwingskaart

De bladluiskaart geeft inzicht in de overschrijding van schadedrempels op bietenpercelen in Nederland. Doel hiervan is schade door vergelingsziekte te beperken. Klik op de kaart om de pagina te openen.

Wordt de kaart niet goed weergegeven, klik dan op deze link.

GewasBeschermingsBulletin suikerbieten

De voorlichtingsboodschap gewasbescherming suikerbieten 2020 is als bijlage bij Cosun Magazine verschenen. Hij is ook dynamisch op de site en in de IRS-app. Als pdf is hij ook beschikbaar. 

Toelatingssituatie

De lijst van in suikerbieten toegelaten gewasbeschermingsmiddelen is geactualiseerd en is te raadplegen op onder andere de IRS-site: www.irs.nl/toelatingssituatie. Deze lijst wordt geactualiseerd door de BO Akkerbouw.  

Bladschimmelwaarschuwing

De rode gebieden zijn gewaarschuwd door de bladschimmelwaarschuwingsdienst. Klik op het gebied om de waarschuwing te lezen. Klik hier om de kaart te openen.
Meer informatie over bladschimmels vindt u ook op de bladschimmelpagina