Actuele bladluissituatie

1e Bladluiswaarschuwing voor Noord-Holland midden, Kop van Noord-Holland, Wieringermeer, Texel en Overijssel Noord

2e Bladluiswaarschuwing voor Zeeuws-Vlaanderen, Tholen/St. Philipsland en De Westhoek

 6e bericht van de bladluiswaarschuwingsdienst (12 mei 2022)

Op een aantal bietenpercelen in Noord-Holland midden, Kop van Noord-Holland, Wieringermeer, Texel en Overijssel Noord is de schadedrempel van groene bladluizen (groene perzikluizen, sjalottenluizen en aardappeltopluizen) voor de 1e keer overschreden. Daarnaast is op een aantal percelen in Zeeuws-Vlaanderen, Tholen/St. Philipsland en De Westhoek de schadedrempel voor de 2e keer overschreden.
Zie de ‘Bladluiswaarschuwingskaart’. Groene luizen kunnen vergelingsziekte overbrengen, wat tot 50% schade kan leiden. In tabel 1 vindt u een overzicht van de gewaarschuwde gebieden.

Controleer uw perceel – ook in andere gebieden
De bladluiswaarschuwingsdienst adviseert telers alert te zijn en hun bietenpercelen wekelijks te controleren op aantallen groene bladluizen. Bekijk ook de video ‘Vergelingsziekte beperken: wekelijks waarnemen tot half juli noodzakelijk’. Zet insecticiden alleen in indien de schadedrempel is overschreden (zie tabel 2), eerder heeft geen zin.

Schade door vergelingsziekte
Groene bladluizen kunnen vergelingsziekte overbrengen. Vergelingsziekte kan veroorzaakt worden door drie verschillende virussen (BYV, BMYV en BChV). Bij overschrijding van de schadedrempel is het belangrijk om in te grijpen. Anders kan de schade wel oplopen tot 50% opbrengstderving. In tabel 2 is te zien bij welke aantallen groene bladluizen het nodig is om in te grijpen.

Tabel 1. Overzicht van bladluiswaarschuwingen per gebied.

gebied 1e
waarschuwing
2e waarschuwing 3e waarschuwing 4e waarschuwing
Zeeuws-Vlaanderen 22 april 12 mei
Zeeuwse Eilanden
Walcheren 28 april
Noord-Beveland 28 april
Zuid-Beveland 22 april
Schouwen- Duiveland 2 mei
Tholen/St. Philipsland 28 april 12 mei
West- en Midden-Brabant
West-Brabant Zuid 28 april
De Westhoek 28 april 12 mei
Midden-Brabant Zuid 28 april
Rest West-Brabant 28 april
Zuid-Hollandse eilanden
Voorne Putten 28 april
Hoeksche Waard/Eiland van Dordt 28 april
Goeree Overflakkee 2 mei
Zuid-Holland

(incl. Haarlemmermeer)

Noord-Holland
Noord-Holland vast 12 mei
Texel 12 mei
Oost- en Zuid-Flevoland 5 mei
Noordoostpolder 5 mei
Friesland klei
Groningen
Groningen veen
Groningen zand
Groningen klei
Groningen BRD
Drenthe
Drenthe veen
Drenthe zand
Overijssel Noord 12 mei
Gelderland e.o.
  Salland/Twente 5 mei
  Graafschap/Achterhoek 5 mei
  Liemers/Oude IJssel 5 mei
  Bommelerwaard/Betuwe 28 april
  Utrecht oost/Veluwe 5 mei
Oost-Brabant
De Kempen 28 april
Rest Oost-Brabant 28 april
Limburg
Noord-Limburg 28 april
Midden-Limburg 5 mei
Zuid-Limburg 2 mei

 

Tabel 2. Bestrijdingsdrempels van de groene bladluizen.

periode aantal groene bladluizen per tien planten
april, mei en eerste helft juni meer dan twee
tweede helft juni meer dan vijf
eerste helft juli meer dan vijftig

Zuigschade door zwarte bonenluizen
Zwarte bonenluizen veroorzaken vooral zuigschade en zijn zeer slechte overbrengers van de vergelingsvirussen. Daarom ligt de schadedrempel ook veel hoger dan die van de groene bladluizen. Ingrijpen is alleen nodig als 50% van de planten bezet is met gemiddeld 30-50 zwarte bonenluizen. Zie ook tabel 3 en het bericht ‘Wanneer is ingrijpen tegen de zwarte bonenluis nodig?’.

Tabel 3. Bestrijdingsdrempels van de zwarte bonenluis.

maand aantal zwarte bonenluizen
april/mei/juni meer dan 50% van de planten bezet met kolonies van dertig tot vijftig luizen
juli meer dan 75% van de planten bezet met grote kolonies van meer dan 200 luizen per plant

Advies insecticiden
Wij adviseren om insecticiden pas in te zetten als de schadedrempel is overschreden. Eerder inzetten heeft geen zin. Momenteel zijn de spuitomstandigheden voor insecticiden overdag erg slecht, waardoor ze niet effectief zijn bij toepassing midden op de dag. Indien u gebruik maakt van een beslissingsondersteunend model, zoals GEWIS, dan kunt u voor uw eigen situatie per dag bekijken wat de beste tijdstippen zijn. Over het algemeen is een bespuiting in de avonduren wel effectief.

Van 1 april tot en met 15 juli 2022 hebben Batavia en Closer een vrijstelling voor de beheersing van bladluizen en vergelingsziekte gekregen. Bij de tweede bespuiting is het belangrijk dat u een ander middel inzet. Teppeki en Closer mogen maar 1x worden ingezet. Zie verder de adviezen hieronder:

  • Teppeki (0,14 kg/ha – 1 toepassing per seizoen): in te zetten vanaf opkomst tot en met tienbladstadium (maar zeker ook niet later dan 1 juni!). Later inzetten kan leiden tot overschrijding van de MRL. Kies na 1 juni een ander middel. Teppeki zorgt ervoor dat bladluizen stoppen met zuigen en dus stoppen met het overbrengen van virussen. Het kan echter nog wel vijf tot zeven dagen duren voordat ze doodgaan, maar omdat ze in die periode geen virus overbrengen is dit geen probleem;
  • Closer (0,2 l/ha – 1 toepassing per seizoen): vrijgesteld vanaf 1 april tot en met 15 juli. Het kan echter verstandig zijn om eerst Teppeki in te zetten en bij een eventuele latere bespuiting pas Closer, om te voorkomen dat Teppeki nog na het tienbladstadium (1 juni) ingezet wordt. Gebruik Closer niet in de buurt van in bloei staand onkruid. Verwijder onkruid voordat het bloeit. Om in water levende organismen te beschermen, is toepassing van het middel op percelen die grenzen aan oppervlaktewater uitsluitend toegestaan indien op het gehele perceel gebruik wordt gemaakt van een techniek uit tenminste de klasse DRT90;
  • Batavia (0,45 l/ha – 2 toepassingen per seizoen; interval minimaal 14 dagen): vrijgesteld vanaf 1 april tot en met 15 juli. Batavia heeft een tragere aanvangswerking dan Teppeki en Closer en past dus beter op een groter gewas (> vier- tot zesbladstadium). Als echter in het kiembladstadium een bladluisbespuiting nodig is en er ook tripsen aanwezig zijn, kan een teler overwegen om Batavia in te zetten, aangezien dit het enige middel is dat ook werkt op tripsen. Voor een betere werking Robbester of Actirob (1 l/ha) toevoegen. Gebruik dit product niet in de buurt van in bloei staand onkruid. Verwijder onkruid voordat het bloeit. Na een gewasbehandeling percelen nog minimaal twee weken vrijhouden van bloeiende onkruiden.


Figuur 1. Advies voor de inzet van Teppeki, Closer en Batavia bij de beheersing van groene bladluizen. In verband met kans op overschrijding van de MRL wordt geadviseerd om Teppeki niet in te zetten na het tienbladstadium (uiterlijk 1 juni). Closer en Batavia zijn vrijgesteld van 1 april tot en met 15 juli 2022. Afhankelijk van de ontwikkeling van de suikerbieten werken de middelen 10 tot 14 dagen.

Bij overschrijding van de schadedrempel van de zwarte bonenluis kan ook Pirimor (0,4 kg/ha) worden ingezet. Dit middel adviseren we niet bij aanwezigheid van groene bladluizen in verband met de resistentie van de groene perzikluizen voor dit middel.

Omdat de groene perzikluizen de vergelingsvirussen op een andere manier ((semi-) persistente manier) overbrengen dan virussen in pootgoed en tulpen (veelal non-persistente manier) is de aanpak van de virussen in suikerbieten anders. Middelen zoals olie en pyrethroïden zijn om die redenen dan ook niet effectief in de virusbeheersing in de bietenteelt. Bovendien doden pyrethroïden de natuurlijke vijanden die we hard nodig hebben voor een effectieve beheersing van vergelingsvirussen.

Meer informatie
Meer informatie over het tellen en herkennen van bladluizen en natuurlijke vijanden is te vinden in:


Foto 1. Het advies is om wekelijks de bladluizen te tellen. Vaak verschuilen ze zich in de bladranden van de hartbladeren en daarom is het advies om deze goed te bekijken bij het controleren van suikerbietplanten.

 

Bladluiswaarschuwing voor Noordoostpolder, Oostelijk en Zuidelijk Flevoland, Salland/Twente, Graafschap/Achterhoek, Liemers/Oude IJssel, Utrecht Oost/Veluwe, Midden-Limburg

5e bericht van de bladluiswaarschuwingsdienst (5 mei 2022)

Op een aantal bietenpercelen in de Noordoostpolder, Oostelijk en Zuidelijk Flevoland, Salland/Twente, Graafschap/Achterhoek, Liemers/Oude IJssel, Utrecht Oost/Veluwe, Midden-Limburg is de schadedrempel van groene bladluizen (groene perzikluizen, sjalottenluizen en aardappeltopluizen) overschreden. De overschrijdingen worden met name gevonden op de percelen waar de planten wat verder ontwikkeld zijn, namelijk het twee- tot vierbladstadium. Op percelen met jongere planten worden schadedrempels nog maar zelden overschreden. Zie de ‘Bladluiswaarschuwingskaart’. Groene luizen kunnen vergelingsziekte overbrengen, wat tot 50% schade kan leiden. In tabel 1 vindt u een overzicht van de gewaarschuwde gebieden.

Controleer uw perceel – ook in andere gebieden
De bladluiswaarschuwingsdienst adviseert telers alert te zijn en hun bietenpercelen wekelijks te controleren op aantallen groene bladluizen. Bekijk ook de video ‘Vergelingsziekte beperken: wekelijks waarnemen tot half juli noodzakelijk’. Zet insecticiden alleen in indien de schadedrempel is overschreden (zie tabel 2), eerder heeft geen zin.

Schade door vergelingsziekte
Groene bladluizen kunnen vergelingsziekte overbrengen. Vergelingsziekte kan veroorzaakt worden door drie verschillende virussen (BYV, BMYV en BChV). Bij overschrijding van de schadedrempel is het belangrijk om in te grijpen. Anders kan de schade wel oplopen tot 50% opbrengstderving. In tabel 2 is te zien bij welke aantallen groene bladluizen het nodig is om in te grijpen.

Tabel 1. Overzicht van bladluiswaarschuwingen per gebied

gebied 1e
waarschuwing
2e waarschuwing 3e waarschuwing 4e waarschuwing
Zeeuws-Vlaanderen 22 april
Zeeuwse Eilanden
Walcheren 28 april
Noord-Beveland 28 april
Zuid-Beveland 22 april
Schouwen- Duiveland 2 mei
Tholen/St. Philipsland 28 april
West- en Midden-Brabant
West-Brabant Zuid 28 april
De Westhoek 28 april
Midden-Brabant Zuid 28 april
Rest West-Brabant 28 april
Zuid-Hollandse eilanden
Voorne Putten 28 april
Hoeksche Waard/Eiland van Dordt 28 april
Goeree Overflakkee 2 mei
Zuid-Holland
(incl. Haarlemmermeer)
Noord-Holland
Noord-Holland vast
Texel
Oost- en Zuid-Flevoland 5 mei
Noordoostpolder 5 mei
Friesland klei
Groningen klei
Noordelijk zand
Noordelijk dal/veen
Gelderland e.o.
  Salland/Twente 5 mei
  Graafschap/Achterhoek 5 mei
  Liemers/Oude IJssel 5 mei
  Bommelerwaard/Betuwe 28 april
  Utrecht oost/Veluwe 5 mei
Oost-Brabant
De Kempen 28 april
Rest Oost-Brabant 28 april
Limburg
Noord-Limburg 28 april
Midden-Limburg 5 mei
Zuid-Limburg 2 mei

Tabel 2. Bestrijdingsdrempels van de groene bladluizen.

periode aantal groene bladluizen per tien planten
april, mei en eerste helft juni meer dan twee
tweede helft juni meer dan vijf
eerste helft juli meer dan vijftig

Zuigschade door zwarte bonenluizen
Zwarte bonenluizen veroorzaken vooral zuigschade en zijn zeer slechte overbrengers van de vergelingsvirussen. Daarom ligt de schadedrempel ook veel hoger dan die van de groene bladluizen. Ingrijpen is alleen nodig als 50% van de planten bezet is met gemiddeld 30-50 zwarte bonenluizen. Zie ook tabel 3 en het bericht ‘Eerste bladluizen gesignaleerd: alleen ingrijpen na overschrijding schadedrempel’.

Tabel 3. Bestrijdingsdrempels van de zwarte bonenluis.

maand aantal zwarte bonenluizen
april/mei/juni meer dan 50% van de planten bezet met kolonies van dertig tot vijftig luizen
juli meer dan 75% van de planten bezet met grote kolonies van meer dan 200 luizen per plant

Advies insecticiden
Wij adviseren om insecticiden pas in te zetten als de schadedrempel is overschreden. Eerder inzetten heeft geen zin. Van 1 april tot en met 15 juli 2022 hebben Batavia en Closer een vrijstelling voor de beheersing van bladluizen en vergelingsziekte gekregen. Daarmee hebben telers de keuze uit drie middelen:

  • Teppeki (0,14 kg/ha – 1 toepassing per seizoen): in te zetten vanaf opkomst tot en met tienbladstadium (maar zeker ook niet later dan 1 juni!). Later inzetten kan leiden tot overschrijding van de MRL. Kies na 1 juni een ander middel. Teppeki zorgt ervoor dat bladluizen stoppen met zuigen en dus stoppen met het overbrengen van virussen. Het kan echter nog wel vijf tot zeven dagen duren voordat ze doodgaan, maar omdat ze in die periode geen virus overbrengen is dit geen probleem;
  • Closer (0,2 l/ha – 1 toepassing per seizoen): vrijgesteld vanaf 1 april tot en met 15 juli. Het kan echter verstandig zijn om eerst Teppeki in te zetten en bij een eventuele latere bespuiting pas Closer, om te voorkomen dat Teppeki nog na het tienbladstadium (1 juni) ingezet wordt. Gebruik Closer niet in de buurt van in bloei staand onkruid. Verwijder onkruid voordat het bloeit. Om in water levende organismen te beschermen, is toepassing van het middel op percelen die grenzen aan oppervlaktewater uitsluitend toegestaan indien op het gehele perceel gebruik wordt gemaakt van een techniek uit tenminste de klasse DRT90;
  • Batavia (0,45 l/ha – 2 toepassingen per seizoen; interval minimaal 14 dagen): vrijgesteld vanaf 1 april tot en met 15 juli. Batavia heeft een tragere aanvangswerking dan Teppeki en Closer en past dus beter op een groter gewas (> vier- tot zesbladstadium). Als echter in het kiembladstadium een bladluisbespuiting nodig is en er ook tripsen aanwezig zijn, kan een teler overwegen om Batavia in te zetten, aangezien dit het enige middel is dat ook werkt op tripsen. Voor een betere werking Robbester of Actirob (1 l/ha) toevoegen. Gebruik dit product niet in de buurt van in bloei staand onkruid. Verwijder onkruid voordat het bloeit. Na een gewasbehandeling percelen nog minimaal twee weken vrijhouden van bloeiende onkruiden.

Bij overschrijding van de schadedrempel van de zwarte bonenluis kan ook Pirimor (0,4 kg/ha) worden ingezet. Dit middel adviseren we niet bij aanwezigheid van groene bladluizen in verband met de resistentie van de groene perzikluizen voor dit middel.

Omdat de groene perzikluizen de vergelingsvirussen op een andere manier ((semi-) persistente manier) overbrengen dan virussen in pootgoed en tulpen (veelal non-persistente manier) is de aanpak van de virussen in suikerbieten anders. Middelen zoals olie en pyrethroïden zijn om die redenen dan ook niet effectief in de virusbeheersing in de bietenteelt. Bovendien doden pyrethroïden de natuurlijke vijanden die we hard nodig hebben voor een effectieve beheersing van vergelingsvirussen.

Meer informatie
Meer informatie over het tellen en herkennen van bladluizen en natuurlijke vijanden is te vinden in:


Foto 1. Zes groene perzikluizen. Vaak verschuilen ze zich in de bladranden van de hartbladeren en daarom is het advies om deze goed te bekijken bij het controleren van suikerbietplanten.

Bladluiswaarschuwing voor Schouwen-Duiveland, Goeree-Overflakkee en Zuid-Limburg

4e bericht van de bladluiswaarschuwingsdienst (2 mei 2022)

Op een aantal bietenpercelen op Schouwen-Duiveland, Goeree-Overflakkee en in Zuid-Limburg is de schadedrempel van groene bladluizen (groene perzikluizen, sjalottenluizen en aardappeltopluizen) overschreden. De overschrijdingen worden met name gevonden op de percelen waar de planten wat verder ontwikkeld zijn, namelijk het twee- tot vierbladstadium. Op percelen met jongere planten worden schadedrempels nog maar zelden overschreden. Zie de ‘Bladluiswaarschuwingskaart’. Groene luizen kunnen vergelingsziekte overbrengen, wat tot 50% schade kan leiden. In tabel 1 vindt u een overzicht van de gewaarschuwde gebieden.

Controleer uw perceel – ook in andere gebieden
De bladluiswaarschuwingsdienst adviseert telers alert te zijn en hun bietenpercelen wekelijks te controleren op aantallen groene bladluizen. Bekijk ook de video ‘Vergelingsziekte beperken: wekelijks waarnemen tot half juli noodzakelijk’. Zet insecticiden alleen in indien de schadedrempel is overschreden (zie tabel 2), eerder heeft geen zin.

Schade door vergelingsziekte
Groene bladluizen kunnen vergelingsziekte overbrengen. Vergelingsziekte kan veroorzaakt worden door drie verschillende virussen (BYV, BMYV en BChV). Bij overschrijding van de schadedrempel is het belangrijk om in te grijpen. Anders kan de schade wel oplopen tot 50% opbrengstderving. In tabel 2 is te zien bij welke aantallen groene bladluizen het nodig is om in te grijpen.

Tabel 1. Overzicht van bladluiswaarschuwingen per gebied

gebied 1e waarschuwing 2e waarschuwing 3e waarschuwing 4e waarschuwing
Zeeuws-Vlaanderen 22 april
Zeeuwse Eilanden
Walcheren 28 april
Noord-Beveland 28 april
Zuid-Beveland 22 april
Schouwen- Duiveland 2 mei
Tholen/St. Philipsland 28 april
West- en Midden-Brabant
West-Brabant Zuid 28 april
De Westhoek 28 april
Midden-Brabant Zuid 28 april
Rest West-Brabant 28 april
Zuid-Hollandse eilanden
Voorne Putten 28 april
Hoeksche Waard/Eiland van Dordt 28 april
Goeree Overflakkee 2 mei
Zuid-Holland

(incl. Haarlemmermeer)

Noord-Holland
Noord-Holland vast
Texel
Oost- en Zuid-Flevoland
Noordoostpolder
Friesland klei
Groningen klei
Noordelijk zand
Noordelijk dal/veen
Gelderland e.o.
  Salland/Twente
  Graafschap/Achterhoek
  Lijmers/Oude IJssel
  Bommelerwaard/Betuwe 28 april
  Utrecht oost/Veluwe
Oost-Brabant
De Kempen 28 april
Rest Oost-Brabant 28 april
Limburg
Noord-Limburg 28 april
Midden-Limburg
Zuid-Limburg 2 mei


Zuigschade door zwarte bonenluizen
Zwarte bonenluizen veroorzaken vooral zuigschade en zijn zeer slechte overbrengers van de vergelingsvirussen. Daarom ligt de schadedrempel ook veel hoger dan die van de groene bladluizen. Ingrijpen is alleen nodig als 50% van de planten bezet is met gemiddeld 30-50 zwarte bonenluizen. Zie ook tabel 3 en het bericht ‘Eerste bladluizen gesignaleerd: alleen ingrijpen na overschrijding schadedrempel’.

Advies insecticiden
Wij adviseren om insecticiden pas in te zetten als de schadedrempel is overschreden. Eerder inzetten heeft geen zin.

Van 1 april tot en met 15 juli 2022 hebben Batavia en Closer een vrijstelling voor de beheersing van bladluizen en vergelingsziekte gekregen. Daarmee hebben telers de keuze uit drie middelen:

  • Teppeki (0,14 kg/ha – 1 toepassing per seizoen): in te zetten vanaf opkomst tot en met tienbladstadium (maar zeker ook niet later dan 1 juni!). Later inzetten kan leiden tot overschrijding van de MRL. Kies na 1 juni een ander middel. Teppeki zorgt ervoor dat bladluizen stoppen met zuigen en dus stoppen met het overbrengen van virussen. Het kan echter nog wel vijf tot zeven dagen duren voordat ze doodgaan, maar omdat ze in die periode geen virus overbrengen is dit geen probleem;
  • Closer (0,2 l/ha – 1 toepassing per seizoen): vrijgesteld vanaf 1 april tot en met 15 juli. Het kan echter verstandig zijn om eerst Teppeki in te zetten en bij een eventuele latere bespuiting pas Closer, om te voorkomen dat Teppeki nog na het tienbladstadium (1 juni) ingezet wordt. Gebruik Closer niet in de buurt van in bloei staand onkruid. Verwijder onkruid voordat het bloeit. Om in water levende organismen te beschermen, is toepassing van het middel op percelen die grenzen aan oppervlaktewater uitsluitend toegestaan indien op het gehele perceel gebruik wordt gemaakt van een techniek uit tenminste de klasse DRT90;
  • Batavia (0,45 l/ha – 2 toepassingen per seizoen; interval minimaal 14 dagen): vrijgesteld vanaf 1 april tot en met 15 juli. Batavia heeft een tragere aanvangswerking dan Teppeki en Closer en past dus beter op een groter gewas (> vier- tot zesbladstadium). Als echter in het kiembladstadium een bladluisbespuiting nodig is en er ook tripsen aanwezig zijn, kan een teler overwegen om Batavia in te zetten, aangezien dit het enige middel is dat ook werkt op tripsen. Voor een betere werking Robbester of Actirob (1 l/ha) toevoegen. Gebruik dit product niet in de buurt van in bloei staand onkruid. Verwijder onkruid voordat het bloeit. Na een gewasbehandeling percelen nog minimaal twee weken vrijhouden van bloeiende onkruiden.

Bij overschrijding van de schadedrempel van de zwarte bonenluis kan ook Pirimor (0,4 kg/ha) worden ingezet. Dit middel adviseren we niet bij aanwezigheid van groene bladluizen in verband met de resistentie van de groene perzikluizen voor dit middel.

Omdat de groene perzikluizen de vergelingsvirussen op een andere manier ((semi-) persistente manier) overbrengen dan virussen in pootgoed en tulpen (veelal non-persistente manier) is de aanpak van de virussen in suikerbieten anders. Middelen zoals olie en pyrethroïden zijn om die redenen dan ook niet effectief in de virusbeheersing in de bietenteelt. Bovendien doden pyrethroïden de natuurlijke vijanden die we hard nodig hebben voor een effectieve beheersing van vergelingsvirussen.

Meer informatie
Meer informatie over het tellen en herkennen van bladluizen en natuurlijke vijanden is te vinden in:


Foto 1. Twee jonge groene perzikluizen. Vaak verschuilen ze zich in de bladranden van de hartbladeren en daarom is het advies om deze goed te bekijken bij het controleren van suikerbietplanten.

 

 

Bladluiswaarschuwing voor Walcheren, Noord-Beveland, Tholen/St. Philipsland, Voorne-Putten, Hoeksche Waard/IJsselmonde, Eiland van Dordrecht, Noord-Brabant, Noord-Limburg en Bommelerwaard/Betuwe
3e bericht van de bladluiswaarschuwingsdienst (28 april 2022)

Op een aantal bietenpercelen in Walcheren, Noord-Beveland, Tholen/St. Philipsland, Voorne-Putten, Hoeksche Waard/IJsselmonde, Eiland van Dordrecht, Noord-Brabant, Noord-Limburg en Bommelerwaard/Betuwe is de schadedrempel van groene bladluizen (groene perzikluizen, sjalottenluizen en aardappeltopluizen) overschreden. De overschrijdingen worden met name gevonden op de percelen waar de planten wat verder ontwikkeld zijn, namelijk het vierbladstadium. Op percelen met jongere planten worden schadedrempels nog maar zelden overschreden. Zie de ‘Bladluiswaarschuwingskaart’. Groene luizen kunnen vergelingsziekte overbrengen, wat tot 50% schade kan leiden. In tabel 1 vindt u een overzicht van de gewaarschuwde gebieden.

Controleer uw perceel – ook in andere gebieden
De bladluiswaarschuwingsdienst adviseert telers alert te zijn en hun bietenpercelen wekelijks te controleren op aantallen groene bladluizen. Bekijk ook de video ‘Vergelingsziekte beperken: wekelijks waarnemen tot half juli noodzakelijk’. Zet insecticiden alleen in indien de schadedrempel is overschreden (zie tabel 2), eerder heeft geen zin.

Schade door vergelingsziekte
Groene bladluizen kunnen vergelingsziekte overbrengen. Vergelingsziekte kan veroorzaakt worden door drie verschillende virussen (BYV, BMYV en BChV). Bij overschrijding van de schadedrempel is het belangrijk om in te grijpen. Anders kan de schade wel oplopen tot 50% opbrengstderving. In tabel 2 is te zien bij welke aantallen groene bladluizen het nodig is om in te grijpen.

Zuigschade door zwarte bonenluizen
Zwarte bonenluizen veroorzaken vooral zuigschade en zijn zeer slechte overbrengers van de vergelingsvirussen. Daarom ligt de schadedrempel ook veel hoger dan die van de groene bladluizen. Ingrijpen is alleen nodig als 50% van de planten bezet is met gemiddeld 30-50 zwarte bonenluizen. Zie ook tabel 3 en het bericht ‘Eerste bladluizen gesignaleerd: alleen ingrijpen na overschrijding schadedrempel’.

Advies insecticiden
Wij adviseren om insecticiden pas in te zetten als de schadedrempel is overschreden. Eerder inzetten heeft geen zin.
Van 1 april tot en met 15 juli 2022 hebben Batavia en Closer een vrijstelling voor de beheersing van bladluizen en vergelingsziekte gekregen. Daarmee hebben telers de keuze uit drie middelen:

  • Teppeki (0,14 kg/ha – 1 toepassing per seizoen): in te zetten vanaf opkomst tot en met tienbladstadium (maar zeker ook niet later dan 1 juni!). Later inzetten kan leiden tot overschrijding van de MRL. Kies na 1 juni een ander middel;
  • Closer (0,2 l/ha – 1 toepassing per seizoen): vrijgesteld vanaf 1 april tot en met 15 juli. Het kan echter verstandig zijn om eerst Teppeki in te zetten en bij een eventuele latere bespuiting pas Closer, om te voorkomen dat Teppeki nog na het tienbladstadium (1 juni) ingezet wordt. Gebruik Closer niet in de buurt van in bloei staand onkruid. Verwijder onkruid voordat het bloeit. Om in water levende organismen te beschermen, is toepassing van het middel op percelen die grenzen aan oppervlaktewater uitsluitend toegestaan indien op het gehele perceel gebruik wordt gemaakt van een techniek uit tenminste de klasse DRT90;
  • Batavia (0,45 l/ha – 2 toepassingen per seizoen; interval minimaal 14 dagen): vrijgesteld vanaf 1 april tot en met 15 juli. Batavia heeft een tragere aanvangswerking dan Teppeki en Closer en past dus beter op een groter gewas (> vier- tot zesbladstadium). Als echter in het kiembladstadium een bladluisbespuiting nodig is en er ook tripsen aanwezig zijn, kan een teler overwegen om Batavia in te zetten, aangezien dit het enige middel is dat ook werkt op tripsen. Voor een betere werking Robbester of Actirob (1 l/ha) toevoegen. Gebruik dit product niet in de buurt van in bloei staand onkruid. Verwijder onkruid voordat het bloeit. Na een gewasbehandeling percelen nog minimaal twee weken vrijhouden van bloeiende onkruiden.

Bij overschrijding van de schadedrempel van de zwarte bonenluis kan ook Pirimor (0,4 kg/ha) worden ingezet. Dit middel adviseren we niet bij aanwezigheid van groene bladluizen in verband met de resistentie van de groene perzikluizen voor dit middel.

Omdat de groene perzikluizen de vergelingsvirussen op een andere manier ((semi-) persistente manier) overbrengen dan virussen in pootgoed en tulpen (veelal non-persistente manier) is de aanpak van de virussen in suikerbieten anders. Middelen zoals olie en pyrethroïden zijn om die redenen dan ook niet effectief in de virusbeheersing in de bietenteelt. Bovendien doden pyrethroïden de natuurlijke vijanden die we hard nodig hebben voor een effectieve beheersing van vergelingsvirussen.

Meer informatie
Meer informatie over het tellen en herkennen van bladluizen en natuurlijke vijanden is te vinden in:


Foto 1. Een gevleugelde groene perzikluis. Omdat deze bladluis een zwarte kop en zwart borststuk heeft, lijkt hij veel op een zwarte bonenluis, maar is het niet. Een zwarte bonenluis is helemaal zwart, terwijl een groene perzikluis een olijfgroen achterlijf heeft en een insnoering in de kop. Door de bladluis van de zijkant te bekijken, zijn de verschillen beter zichtbaar.

Bladluiswaarschuwing voor Zeeuws-Vlaanderen en Zuid-Beveland

2e bericht van de bladluiswaarschuwingsdienst (22 april 2022)

Op een aantal bietenpercelen in Zeeuws-Vlaanderen en Zuid-Beveland is de schadedrempel van groene bladluizen (groene perzikluizen, sjalottenluizen en aardappeltopluizen) overschreden. De overschrijdingen worden met name gevonden op de percelen waar de planten wat verder ontwikkeld zijn, namelijk 2 tot 4 bladstadium. Zie de ‘Bladluiswaarschuwingskaart’. Groene luizen kunnen vergelingsziekte overbrengen, wat tot 50% schade kan leiden. In tabel 1 vindt u een overzicht van de gewaarschuwde gebieden.

Controleer uw perceel – ook in andere gebieden
De bladluiswaarschuwingsdienst adviseert telers alert te zijn en hun bietenpercelen wekelijks te controleren op aantallen groene bladluizen. Bekijk ook de video ‘Vergelingsziekte beperken: wekelijks waarnemen tot half juli noodzakelijk’. Zet insecticiden alleen in indien de schadedrempel is overschreden (zie tabel 2 en tabel 3), eerder heeft geen zin.

Schade door vergelingsziekte
Groene bladluizen kunnen vergelingsziekte overbrengen. Vergelingsziekte kan veroorzaakt worden door drie verschillende virussen (BYV, BMYV en BChV). Bij overschrijding van de schadedrempel is het belangrijk om in te grijpen. Anders kan de schade wel oplopen tot 50% opbrengstderving. In tabel 2 is te zien bij welke aantallen groene bladluizen het nodig is om in te grijpen.

Zuigschade door zwarte bonenluizen
Zwarte bonenluizen veroorzaken vooral zuigschade en zijn zeer slechte overbrengers van de vergelingsvirussen. Daarom ligt de schadedrempel ook veel hoger dan die van de groene bladluizen. Ingrijpen is alleen nodig als 50% van de planten bezet is met gemiddeld 30-50 zwarte bonenluizen. Zie ook tabel 3.

Advies insecticiden
Wij adviseren om insecticiden pas in te zetten als de schadedrempel is overschreden. Eerder inzetten heeft geen zin.

Van 1 april tot en met 15 juli 2022 hebben Batavia en Closer een vrijstelling voor de beheersing van bladluizen en vergelingsziekte gekregen. Daarmee hebben telers de keuze uit drie middelen:

  • Teppeki (0,14 kg/ha – 1 toepassing per seizoen): in te zetten vanaf opkomst tot en met tienbladstadium (maar zeker ook niet later dan 1 juni!). Later inzetten kan leiden tot overschrijding van de MRL. Kies na 1 juni een ander middel;
  • Closer (0,2 l/ha – 1 toepassing per seizoen): vrijgesteld vanaf 1 april tot en met 15 juli. Het kan echter verstandig zijn om eerst Teppeki in te zetten en bij een eventuele latere bespuiting pas Closer, om te voorkomen dat Teppeki nog na het tienbladstadium (1 juni) ingezet wordt. Gebruik Closer niet in de buurt van in bloei staand onkruid. Verwijder onkruid voordat het bloeit. Om in water levende organismen te beschermen, is toepassing van het middel op percelen die grenzen aan oppervlaktewater uitsluitend toegestaan indien op het gehele perceel gebruik wordt gemaakt van een techniek uit tenminste de klasse DRT90;
  • Batavia (0,45 l/ha – 2 toepassingen per seizoen; interval minimaal 14 dagen): vrijgesteld vanaf 1 april tot en met 15 juli. Batavia heeft een tragere aanvangswerking dan Teppeki en Closer en past dus beter op een groter gewas (> vier- tot zesbladstadium). Als echter in het kiembladstadium een bladluisbespuiting nodig is en er ook tripsen aanwezig zijn, kan een teler overwegen om Batavia in te zetten, aangezien dit het enige middel is dat ook werkt op tripsen. Voor een betere werking Robbester of Actirob (1 l/ha) toevoegen. Gebruik dit product niet in de buurt van in bloei staand onkruid. Verwijder onkruid voordat het bloeit. Na een gewasbehandeling percelen nog minimaal twee weken vrijhouden van bloeiende onkruiden.

Bij overschrijding van de schadedrempel van de zwarte bonenluis kan ook Pirimor (0,4 kg/ha) worden ingezet. Dit middel adviseren we niet bij aanwezigheid van groene bladluizen in verband met de resistentie van de groene perzikluizen voor dit middel.

Omdat de groene perzikluizen de vergelingsvirussen op een andere manier ((semi-) persistente manier) overbrengen dan virussen in pootgoed en tulpen (veelal non-persistente manier) is de aanpak van de virussen anders. Middelen zoals olie en pyrethroïden zijn om die redenen dan ook niet effectief in de virusbeheersing in de bietenteelt. Bovendien doden pyrethroïden de natuurlijke vijanden die we hard nodig hebben voor een effectieve beheersing van vergelingsvirussen.

Meer informatie
Meer informatie over het tellen en herkennen van bladluizen en natuurlijke vijanden is te vinden in:


Foto 1. Een groene perzikluis met twee jonge luisjes. Dit is een algemeen beeld op de enkele percelen waar groene bladluizen worden aangetroffen. Ongevleugelde volwassen (grote) bladluizen duiden op opgebouwde populaties. Daar is momenteel nog geen sprake van.

Bladluiswaarschuwingsdienst van start

1e bericht van de bladluiswaarschuwingsdienst (31 maart 2022)

Vergelingsziekte kan tot wel 50 procent schade veroorzaken aan de opbrengst van suikerbieten als niet tijdig wordt ingegrepen. Om aantasting door vergelingsziekte in suikerbieten te beheersen is de bladluiswaarschuwingsdienst actief. Vanaf 4 april zullen de tellingen beginnen, mits op de telpercelen bieten bovenstaan. Wekelijks gaan medewerkers van Cosun Beet Company en Delphy groene bladluizen tellen op suikerbietenpercelen. De resultaten zijn te zien op de ‘Bladluiswaarschuwingskaart’.

Schadedrempel groene bladluizen
Voor het bepalen van de schadedrempel worden alle groene bladluizen geteld. Hier vallen bijvoorbeeld groene perzikluizen, sjalottenluizen en aardappeltopluizen onder, alhoewel de laatste minder belangrijk is in de virusoverdracht in suikerbieten.

Zodra op meerdere percelen de schadedrempel van de groene bladluizen in een gebied wordt overschreden, zullen telers in dat gebied een SMS-bericht van Cosun Beet Company ontvangen om hun eigen bietenpercelen te controleren.

Meer informatie
Meer informatie over het tellen en herkennen van bladluizen en natuurlijke vijanden is te vinden in:


Foto 1.   Een gevleugelde groene perzikluis. De kop en het borststuk zijn zwart. Het achterlijf is olijfgroen met donkere dwarsstrepen. Vooral als de vleugels over het achterlijf liggen, is deze bladluis makkelijk te verwarren met een vliegje of een zwarte bonenluis.


Foto 2.   Een ongevleugelde volwassen groene perzikluis met twee nakomelingen.

Actuele bladluissituatie

Contactpersoon

Elma Raaijmakers
Diagnostiek / nematoden / insecten

Mogelijk ook interessant