Hanteer schadedrempel bij vroege aantasting zwarte bonenluizen Pagina printen

woensdag 24 april 2019

Uit de zuidelijke helft van Nederland krijgen we diverse meldingen van aantasting van suikerbieten door de zwarte bonenluis. Dit is dus bij behoorlijk jonge planten. In dit bericht leest u meer over de schadedrempel, de middelen die ingezet kunnen worden onder de huidige weersomstandigheden en over het feit dat zwarte bonenluizen niet verward dienen te worden met de bovengrondse springstaarten. Bestrijden van de bovengrondse springstaart is namelijk niet nodig en daardoor is het belangrijk onderscheid te maken tussen beide insecten.

Zwarte bonenluis
De zwarte bonenluis is een bladluis, die hoofdzakelijk zuigschade veroorzaakt, waardoor bladeren omkrullen. Deze bladluis bevindt zich aan de onderzijde en in het hart van de bladeren in kolonies tot enkele tientallen bladluizen per kolonie. In het begin van het seizoen zit hij vooral aan de randen van de percelen. Indien bestrijding nodig is, dan is het soms niet nodig om het hele perceel te bespuiten. Houd er wel rekening mee dat ook natuurlijke vijanden vooral aan de randen van de percelen zitten.

Bestrijding bij overschrijden schadedrempel
Tel op minimaal 20 bietenplanten per perceel het aantal zwarte bonenluizen om te kijken of de schadedrempel overschreden wordt. Herhaal dit wekelijks. Kies de planten redelijk verspreid over het perceel, maar vergeet daarbij zeker niet de luwtes (onder bomen, achter dijken, etc.) en plekken waar de bieten gaterig staan. Zodra de schadedrempel wordt overschreden (met gemiddeld 30-50 zwarte bonenluizen per plant, waarbij minstens 50% van de planten bezet zijn, zie ook tabel 1), dan is het advies om een bespuiting uit te voeren. Op dit moment zijn de planten nog overal zo klein dat alleen een bespuiting met Calypso of Bariard (0,15 l/ha) wordt geadviseerd. Voor een bespuiting met Teppeki (0,14 kg/ha) dienen de planten minimaal in het zesbladstadium te staan. Dit middel dient namelijk te worden opgenomen door de plant. Voor Pirimor of UPL Pirimicarb (0,4 kg/ha) dient het meer dan 20 graden Celsius te zijn, omdat dit middel werkt door zijn dampwerking. Batavia (0,75 l/ha) heeft ook een werking tegen bladluizen en een vrijstelling tot 29 juli. Belangrijk is om bij Batavia 2,0 l/ha Robbester toe te voegen voor een goede werking.

Gebruik geen Decis, Karate Zeon of Sumicidin Super
Voor de bestrijding van bladluizen, waaronder ook de zwarte bonenluis dient nooit gebruik te worden gemaakt van pyrethroïden (Decis, Karate Zeon of Sumicidin Super), aangezien deze middelen alleen werken als de insecten direct geraakt worden. Omdat bladluizen zich aan de onderzijde van de bladeren bevinden, kunnen ze niet direct worden geraakt en werken deze middelen dus niet. Helaas doden deze middelen wel de natuurlijke vijanden, die reeds volop aanwezig zijn in percelen, waardoor bladluispopulaties alleen maar sneller zullen groeien.

Verwar bovengrondse springstaarten niet met zwarte bonenluizen
Zwarte bonenluizen lijken heel veel op bovengrondse springstaarten. Het verschil is dat zwarte bonenluizen vooral aan de onderzijde van de bladeren zitten en in het hart van de plant, terwijl de bovengrondse springstaarten vooral aan de bovenzijde en dan midden op de bladeren zitten. Zwarte bonenluizen bevinden zich altijd in groepjes (kolonies), wat nooit het geval is bij bovengrondse springstaarten. En de springstaart dankt zijn naam aan het feit dat hij springt. Ga je met je vinger voorzichtig naar de springstaart, dan zal hij wegspringen, terwijl de bladluis rustig blijft zitten.


Foto 1. Zwarte bonenluizen zuigen aan de bladeren, waardoor de bladeren omkrullen. Kijk goed of het zwarte bonenluizen zijn en of de schadedrempel overschreden wordt.


Foto 2. Een kolonie zwarte bonenluizen op een jonge bietenplant. Ze zitten aan de onderkant van het blad, of in de hartbladeren.

Tabel 1. Bestrijdingsdrempels van de zwarte bonenluis.

maand

aantal zwarte bonenluizen

april/mei/juni

meer dan 50% van de planten bezet met kolonies van dertig tot vijftig luizen

juli

meer dan 75% van de planten bezet met grote kolonies van meer dan 200 luizen per plant


Foto 3. Een kolonie zwarte bonenluizen (12,5x vergroot).


Foto 4. Een bovengrondse springstaart. Dit insect lijkt veel op de zwarte bonenluis. Het is belangrijk om ze van elkaar te kunnen onderscheiden, want bestrijden van de bovengrondse springstaart is niet nodig. De bovengrondse springstaart zit aan de bovenzijde van het blad, is altijd alleen en springt weg als je hem probeert aan te raken. De zwarte bonenluizen zitten aan de onderzijde, in groepjes en blijven zitten als je ze probeert te raken.

Contact: Elma Raaijmakers

« Terug naar nieuws

Bladluiswaarschuwingskaart

De bladluiskaart geeft inzicht in de overschrijding van schadedrempels op bietenpercelen in Nederland. Doel hiervan is schade door vergelingsziekte te beperken. Klik op de kaart om de pagina te openen.
Wordt de kaart niet goed weergegeven, klik dan op deze link.

GewasBeschermingsBulletin suikerbieten

De voorlichtingsboodschap gewasbescherming suikerbieten 2019 is als bijlage bij Cosun Magazine verschenen. Hij is ook dynamisch op de site en in de IRS-app. Als pdf is hij ook beschikbaar. 

Toelatingssituatie

De lijst van in suikerbieten toegelaten gewasbeschermingsmiddelen is geactualiseerd en is te raadplegen op onder andere de IRS-site: www.irs.nl/toelatingssituatie. Deze lijst wordt geactualiseerd door de BO Akkerbouw.