Bladluizen tellen belangrijk om vergelingsziekte te beheersen Pagina printen

Artikel: Bladluizen tellen belangrijk om vergelingsziekte te beheersen

De beheersing van insecten vraagt om een totaal nieuwe aanpak sinds het verbod op de neonicotinoïden in de suikerbieten-teelt. Om schade door vergelingsziekte te beperken is het belangrijk om wekelijks de aantallen groene perzikbladluizen in de bieten te tellen in de periode van begin mei tot half juli.

Schade door vergelingsziekte
Vergelingsziekte wordt veroorzaakt door drie verschillende virussen: BYV, BMYV en BChV. De schade kan oplopen tot wel 50%. En ook al is de druk van vergelingsziekte de laatste 20 jaar laag geweest door het gebruik van de neonicotinoïden, het virus is nog volop in ons land aanwezig (figuur 16). Dit betekent dat we de situatie in 2019 zeker niet moeten onderschatten en dat goed waargenomen dient te worden.

Figuur 16 Een perceel uit 2010 met flinke plekken vergelingsziekte. Dit toont aan dat de virussen nog steeds in Nederland aanwezig zijn en voor behoorlijke schade kunnen zorgen. Alertheid is dus geboden.

Overbrengers van het virus
De virussen worden alle drie overgebracht door de groene perzikbladluis. Daarnaast speelt ook de sjalotteluis een rol bij de virusoverdracht, maar deze bladluis is doorgaans minder aanwezig. Doordat ze veel op elkaar lijken, maar beide goede virusoverbrengers zijn, is het niet belangrijk ze te kunnen onderscheiden. Het is wel belangrijk onderscheid te maken met andere bladluizen, die voor kunnen komen in de bietenteelt, zoals aardappeltopluis, boterbloemluis en de zwarte bonenluis. Deze bladluizen zijn zeer slechte overbrengers van de virussen.

Wekelijks tellen noodzakelijk
Het is belangrijk wekelijks de bladluizen te tellen in de periode van half april tot en met half juli. Door verspreid over het perceel minimaal 20 planten helemaal te bekijken is een goed beeld van de situatie op het perceel te krijgen. Het is belangrijk dat dit goed verspreid over het perceel gebeurt, omdat de bladluizen overal in het perceel kunnen voorkomen.

Bladluizen worden vaak het eerst waargenomen op beschutte plekken, zoals achter dijken of bomen en op plekken waar de stand van de bieten onregelmatig is. Zo worden haardjes met bladluizen vroegtijdig gesignaleerd en kunnen dus maatregelen worden genomen om vergelingsziekte te voorkomen.

Zoek in het hart en aan de onderkant
Bladluizen houden zich vaak schuil aan de onderkant van de bladeren of in het hart van de plant. Dit betekent dat alle bladeren en bladstelen van alle kanten bekeken dienen te worden. Ze zitten ook graag in de gekrulde blad-randen van jonge bladeren. Hierbij is het essentieel een loep te gebruiken om onderscheid te kunnen maken tussen de verschillende bladluizen. In figuren 17 en 18 zijn voorbeelden te zien van de groene perzikbladluis en de zwarte bonenluis.

Figuur 17 Een gevleugelde perzikbladluis met twee jonge bladluizen.

Figuur 18 Een gevleugelde zwarte bonenluis met jonge bladluizen.

Situatie op het buurperceel
De aantallen bladluizen op het buurperceel zeggen niets over de situatie op het eigen perceel. De ontwikkeling van de populatie is namelijk ook afhankelijk van de natuurlijke vijanden op een perceel. Zo zijn er meer natuurlijke vijanden bij een niet-kerende grondbewerking, maar zijn de aantallen natuurlijke vijanden ook afhankelijk van de eventueel eerder gebruikte insecticiden. Om schade te voorkomen is het dus belangrijk op het juiste tijdstip maatregelen te nemen. Dit is te realiseren door ieder perceel iedere week te controleren.

Figuur 19 Om vergelingsziekte te beheersen is wekelijks waarnemen cruciaal.

Hanteer schadedrempels
Als de schadedrempel (zie pagina 4) wordt overschreden, dan is het belangrijk in te grijpen met Bariard, Calypso, Teppeki, Pirimor of UPL Pirimicarb. In de maand mei en de eerste helft van juni is deze al bereikt als er twee groene perzikbladluizen per 10 planten aanwezig zijn.

Een week na het uitvoeren van een bespuiting dienen de bieten opnieuw gecontroleerd te worden.

Virusbronnen bestrijden
Om vergelingsziekte te beheersen is het ook belangrijk om bronnen zoveel mogelijk te bestrijden. Zo is er een ‘Teeltvoorschrift vergelings-ziekte in suikerbieten’. Zie hiervoor de NVWA-site via www.irs.nl/teeltvoorschrift. Dit is een verbod om in de belangrijkste teeltgebieden geen voeder- of suikerbieten met bladvorming meer te hebben vanaf een bepaalde periode. Daarnaast is het belangrijk om ook onkruiden zoveel mogelijk te bestrijden, omdat deze kunnen dienen als bron voor de virussen.

Het bestrijden van virusbronnen, samen met het waarnemen van bladluizen in bietenpercelen levert een goede bijdrage aan de beheersing van vergelingsziekte.

Infectiewaarden bladschimmels

De infectiewaarden van onderstaande bladschimmels kunt u per regio bekijken. 

CERCOSPORA
STEMPHYLIUM

Lees meer over deze infectiewaarden in het bericht van Suiker Unie.

Bladschimmelwaarschuwing

De rode gebieden zijn gewaarschuwd door de bladschimmelwaarschuwingsdienst. Klik op het gebied om de waarschuwing te lezen. Klik hier om de kaart te openen.
Meer informatie over bladschimmels vindt u ook op de bladschimmelpagina

Bladluiswaarschuwingskaart

De bladluiskaart geeft inzicht in de overschrijding van schadedrempels op bietenpercelen in Nederland. Doel hiervan is schade door vergelingsziekte te beperken. Klik op de kaart om de pagina te openen.
Wordt de kaart niet goed weergegeven, klik dan op deze link.

GewasBeschermingsBulletin suikerbieten

De voorlichtingsboodschap gewasbescherming suikerbieten 2019 is als bijlage bij Cosun Magazine verschenen. Hij is ook dynamisch op de site en in de IRS-app. Als pdf is hij ook beschikbaar. 

Toelatingssituatie

De lijst van in suikerbieten toegelaten gewasbeschermingsmiddelen is geactualiseerd en is te raadplegen op onder andere de IRS-site: www.irs.nl/toelatingssituatie. Deze lijst wordt geactualiseerd door de BO Akkerbouw.